Dziś jest - piątek - 31 październik    Impreza u -     A odwiedzono nas 66256 razy

  WYCHODZĘ  

  O kompostowaniu  



CO POWINNO SIĘ WIEDZIEĆ O KOMOSTOWOANIU.
KOMPOSTOWANIE W WORKU - NOWY SPOSÓB KOMPOSTOWANIA




WSTĘP


Człowiek jest cząstką przyrody i ma prawo do korzystania z jej darów. Tymczasem największe bogactwo ludzkości jakim jest gleba, powietrze i woda podlega ciągłej degradacji z winy człowieka, który tym samym niszczy podstawy własnego życia oraz swoich dzieci i wnuków. Jednym z czynników mających ogromny wpływ na jakość środowiska są odpady. Problem jest ciągle aktualny i dotyczy każdego człowieka. Bo tam gdzie są ludzie tam zawsze będą odpady.
    Zagospodarowanie odpadów przebiegać powinno zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o odpadach, która weszła w życie z dniem l stycznia 1998 r. (Ustawa o odpadach - Dz. U. Nr 96, póz. 592 ze zm.) W ustawie wymienia się między innymi kolejność działań w postępowaniu z odpadami.

Obejmują one:
  • zapobieganie powstawaniu odpadów lub minimalizacje ich ilości,
  • bezpieczne dla środowiska wykorzystanie odpadów,
  • zgodne z zasadami ochrony środowiska ich składowanie.

W działaniach tych dużą rolę do spełnienia mają właściciele ogrodów przydomowych i użytkownicy ogrodów działkowych. Strzępy papieru, puste butelki, puszki, gnijące sterty odpadów domowych, gnijące resztki roślin i owoców z działek, opakowania po środkach ochrony roślin, kawałki papy, gruz, złom, zużyte opony, folie i wiele innych odpadów wyrzuca się niekiedy na dzikie wysypiska, do rowów, zagajników, w sąsiedztwie użytkowanych działek. Co zatem czynić, aby odpady usuwać w sposób zorganizowany?

    Otóż każdy Pracowniczy Ogród Działkowy, a konkretnie jego Zarząd i jego członkowie muszą uporać się sami z problemem zagospodarowania odpadów. W każdym ogrodzie powinno być wydzielone miejsce na ustawienie pojemników na odpady, osobne na szkło, osobne na zgniecione opakowania po napojach (składane np. w pojemniku z siatki drucianej),złom i inne odpady. Należy tylko dopilnować regularnego ich opróżniania.
    A jak postępować z odpadami organicznymi, których na działkach jest najwięcej? Najbardziej rozpowszechnioną i najprostszą metodą pozbywania się tych odpadów, jaką stosują użytkownicy działek to ich spalanie.
    Światły użytkownik działki lub właściciel ogrodu przydomowego nie spali ani nie wyrzuci na śmietnik odpadów organicznych, lecz zgromadzi je na pryzmie, aby otrzymać z tego najlepszy nawóz jakim jest kompost.

  KOMPOSTOWANIE

Kompostowanie jest procesem kontrolowanym, w którym materia organiczna zostaje rozłożona w odpowiednich warunkach temperatury i wilgotności, przy dostępie powietrza, a otrzymany kompost jest najtańszym, najłatwiej dostępnym oraz odpowiednim dla wszystkich uprawianych roślin nawozem organicznym. W odróżnieniu, syntetyczne nawozy mineralne dostarczają uprawianym roślinom związki gotowe do pobrania. Rośliny nigdy ich w pełni nie wykorzystują i wówczas istnieje niebezpieczeństwo gromadzenia się w roślinie nadmiaru szkodliwych dla zdrowia człowieka azotanów. Kompost stale dodawany do gleby zwiększa w niej zawartość próchnicy poprawiając zdecydowanie jakość bardzo często słabych gleb przeznaczonych na ogrody działkowe.
  Kompostowanie jest jedną z najkorzystniejszych form usuwania odpadów organicznych.

  1. Materiał do kompostowania
  2. Do kompostowania nadają się wszelkie odpady organiczne z działki: wyplewione chwasty usunięte najpóźniej w fazie kwitnienia, skoszona trawa, pocięte na kawałki drobne gałązki o średnicy nie większej niż 2 cm, liście, resztki po sprzęcie warzyw, likwidowane truskawki,słoma, siano itp. Chwasty z wykształconymi nasionami oraz chwasty rozłogowe takie jak perz po uprzednim wysuszeniu na słońcu należy odkładać na osobną pryzmę, gdyż do ich rozkładu potrzeba znacznie więcej czasu.
    Nie należy kompostować resztek roślinnych porażonych groźnymi chorobami, takimi jak kiła kapusty, wirusy czy zaraza ziemniaka. Materiał taki należy niezwłocznie zakopać głęboko, np. w sadowniczej części działki.
        Do kompostowania przeznaczyć należy także resztki kuchenne z gospodarstw domowych: obierki z ziemniaków, owoców i warzyw, fusy z kawy i herbaty, nie zjedzone i zepsute potrawy, potłuczone skorupki jaj, drobno pocięty papier (niekolorowany) i tekturę, a także odchody zwierzęce, sierść, pióra, krew, itp. Ocenia się, że przeciętnie 3/4 odpadów z gospodarstw domowych można z powodzeniem przerobić na kompost. Doskonałym dodatkiem organicznym w procesie kompostowania będzie krowi obornik lub kurzeniec. Nawozy organiczne można zastąpić biomasą roślin motylkowatych bogatych w azot (fasola, groch, łubin).
        Aby proces rozkładu materii organicznej przebiegał prawidłowo, oprócz dostępu powietrza, zapewnienia optymalnej wilgotności (40-50%), w zgromadzonej masie organicznej powinien być odpowiedni stosunek ilościowy węgla (C) i azotu (N). Za idealny uważa się stosunek C:N w materiale wyjściowym jak 17-30:1. Najmniej azotu zawierają opadłe liście, siano, słoma, trociny, najwięcej odpady pochodzenia zwierzęcego. Odpowiedni stosunek węgla do azotu występuje w świeżo skoszonej trawie, roślinach uprawianych na zielony nawóz ściętych przed kwitnieniem.
        Nadmiar węgla zwalnia rozkład materii organicznej. Jeżeli więc brakuje azotu musi być dodany do kompostu. Najlepsze do tego celu są takie produkty, jak obornik, kurzak, gnojówka lub mączka kostna. Dodatek azotowych nawozów mineralnych jest mniej korzystny, bo jako związki rozpuszczalne w wodzie są szybko wymywane w głąb gleby. Z kolei nadmiar azotu prowadzi również do strat składników pokarmowych, ponieważ ulatnia się wtedy amoniak. Utrzymanie odpowiedniego odczynu w masie kompostowej (pH - 6,5-7,5) zapewnia właściwe warunki do rozwoju mikroorganizmów i chroni przed znacznymi stratami azotu

    .
  3. Miejsce i sposoby kompostowania
  4. Kompostowanie powinno odbywać się w zacienionej części działki, np. od północnej strony korony drzewa, w odległości co najmniej l m od granic działki. Kompostowane odpady możemy gromadzić na pryzmie lub w specjalnych kompostownikach wykonanych samodzielnie, które zapewnią dostęp powietrza do masy organicznej oraz odpływ nadmiaru wody. Nie mogą to być kompostowniki murowane, (chyba, że w murze wykona się kilka dużych otworów dla swobodnego przepływu powietrza wgłąb stosu pryzmy kompostowej - dopisek webmastera).

    a) pryzma kompostowa
      Pryzmę kompostową należy układać bezpośrednio na ziemi, na przepuszczalnym podłożu.
      Optymalne wymiary pryzmy:
    • szerokość u podstawy 120-150 cm, u góry 80-100 cm
    • wysokość 80-130 cm
    • długość dowolna, ale nie mniejsza niż 150 cm

    Pryzma za niska szybko przesycha, zaś w pryzmie za wysokiej następuje nadmierne ubicie dolnych warstw. W ubitej pryzmie kompostowej procesy rozkładu materii organicznej zachodzą bardzo wolno. Przy nadmiernej wilgotności i przy braku powietrza rozwijają się w niej bakterie beztlenowe, zwane gnilnymi, które zamieniają materiał organiczny w gnijącą masę.
    Przy nakładaniu poszczególnych warstw kompostu trzeba pamiętać o zapewnieniu dostępu powietrza, gdyż jest to warunek niezbędny do rozwoju pożądanych mikroorganizmów tlenowych. Pierwszą, 15-20 cm warstwę kompostu stanowić powinny najmniej rozdrobnione części, mianowicie pocięte gałązki z prześwietlania drzew i krzewów, ale o średnicy mniejszej niż 2 cm, trzcina, mocne łodygi kwiatów, słonecznika czy kukurydzy cukrowej. Ułożenie tej warstwy ma na celu utworzenie pod pryzmą poziomu doprowadzającego powietrze od dołu, które uaktywni mikroorganizmy glebowe przeprowadzające proces rozkładu materii organicznej. Lepszy dostęp powietrza do dolnych warstw kompostu możemy również zapewnić wykopując na powierzchni ziemi, w środku wzdłuż zakładanej pryzmy rowek głębokości 15-20 cm. W kolejnej, 10-20 cm warstwie odkładać należy rozdrobniony materiał organiczny w postaci resztek roślinnych i odpadów kuchennych, który przykrywamy cienką warstwą nawozu organicznego, np. obornika. Następnie rozrzucamy kilkucentymetrową warstwę ziemi, najlepiej kompostowej. Dobrze jest dodać niewielkie ilości gleby gliniastej lub iłów. Dodatki te współtworzą trwałą próchnicę. Kolejna czynność to dodanie wapna magnezowego (dolomit) lub wapna węglanowego (CaCO2), które rozrzucamy cienką warstwą (2 kg na l m3 kompostu).
        Kompost można wzbogacić dodając 0,5-1 kg superfosfatu potrójnego na l m3 kompostu. Następne warstwy układamy w podobny sposób, powtarzając poprzednio opisane czynności. W ten sposób formujemy pryzmę proporcjonalnie zwężającą się do góry.
        Po osiągnięciu wymaganej wysokości, pryzmę obsypać należy 10 cm warstwą ziemi. Celem zachowania możliwie równomiernej wilgotności w całej pryzmie oraz zabezpieczenia jej przed wysychaniem, pryzmę należy okryć łętami, słomą lub innymi materiałami okrywowymi.
    Nie należy siać lub sadzić dyni na pryzmie kompostowej co często się praktykuje w celu jej zacienienia. Dynia olbrzymia jest rośliną bardzo wymagającą i do swojego rozwoju zużywa dużo składników pokarmowych przez co zbyt wykorzystuje kompost zmniejszając jego wartość jako nawozu. Można temu zaradzić siejąc nasiona lub sadząc odmiany płożące dyni olbrzymiej wokół pryzmy kompostowej. Długie pędy dyni łatwo rozkładają się na pryzmie a duże liście zacieniają ją doskonale. Należy pilnować, aby pędy nie zakorzeniły się. Jeżeli to nastąpi, trzeba korzenie odcinać od pędu. Dobrą rośliną zacieniającą jest także słonecznik lub trawa pampasowa.
    W okresie upałów pryzmę trzeba polewać wodą, aby była prawidłowo nawilgocona. W nadmiernie przesuszonym kompoście masa organiczna butwieje. Wówczas koniecznie należy taki kompost przerobić. Podobnie należy postąpić, gdy z nadmiaru wilgoci i braku powietrza w pryzmie kompostowej zachodzą procesy gnilne.

    b) kompostowniki

    Zamiast na pryzmie odpady organiczne możemy kompostować w specjalnych skrzyniach, tzw. kompostownikach. Mogą to być samodzielnie zrobione skrzynie z desek, żerdzi, siatki drucianej lub z innych materiałów. Na mniejszych działkach, kiedy mamy do czynienia z mniejszą ilością materiału do kompostowania, można ustawić kupione, gotowe, lekkie kompostowniki o pojemności 200-400 litrów. Układanie w nich poszczególnych warstw odbywa się podobnie jak w przypadku wyżej opisanej pryzmy kompostowej. O jednym należy zawsze pamiętać, aby proces rozkładu zgromadzonej materii organicznej odbywał się zawsze w optymalnych warunkach wilgotnościowych, przy dostępie powietrza.

  5. Proces rozkładu materii organicznej i metody jego przyspieszania.
  6. Proces rozkładu kompostu trwa około 8-10 tygodni. Na początku tego procesu następuje zagrzewanie się pryzmy. Trwa to kilka dni. Następnie temperatura szybko się podnosi osiągając początkowo wartość około 40 C, aby po 3-4 tygodniach osiągnąć maksimum około 70 C. W tym czasie przy udziale różnych mikroorganizmów następuje powolny rozkład materii organicznej. W kolejnej fazie temperatura w pryzmie wolno opada, aby osiągnąć temperaturę otoczenia, w której pryzma dojrzewa. W tej fazie pojawiają się dżdżownice i tworzą się gruzełkowate struktury ziemi kompostowej. Kompost dojrzały otrzymuje się po 10-12 miesiącach. Aby proces rozkładu materii organicznej przyspieszyć, kompost należy zraszać okresowo specjalnymi szczepionkami bakteryjnymi, zawierającymi szczepy bakterii tlenowych. Innym sposobem przyspieszania procesu kompostowania jest wprowadzenie do pryzmy lub kompostownika specjalnie hodowanych dżdżownic, zwanych kalifornijskimi. Efekt działania dżdżownic polega na drążeniu korytarzy przez co poprawia się natlenienie kompostu, co znacznie ogranicza niekorzystną fermentację beztlenową i przyspiesza proces dojrzewania kompostu. Dżdżownice odżywiają się wyłącznie obumarłą substancją organiczną. Razem z produktami trawienia tworzą już w przewodzie pokarmowym pełnowartościowe agregaty glebowe. Zaznaczyć warto, że pH odchodów dżdżownic waha się zawsze w granicach od 6,5 do 7,5, niezależnie od tego jak zakwaszony był ich pokarm. W wyniku ich działania otrzymujemy kompost. Szczepionki bakteryjne lub dżdżownice kalifornijskie dodawać należy do kompostu wg załączonych instrukcji stosowania.

Przedruk artykułu mgr Edwarda Kowalewskiego zamieszczonego w biuletynie informacyjnym nr 7/2003 (wyróżnienia tekstu wg uznania webmastera).


powrót



  KOMPOSTOWANIE W OGRODZIE Z BIOPREPARATEM  



Trigger - 4 nie jest kompostem, który "zaszczepia" i nie jest nawozem, który "przyspiesza" jak oferują inni.
Trigger - 4 jest biopreparatem zawierającym mikroorganizmy, enzymy i substancje aktywujące, niezbędne do przeprowadzenia procesu kompostowego od początku (kompost świeży) do końca (kompost dojrzały).
Jest to najtańszy sposób pozyskiwania bardzo dobrego nawozu organicznego.
Można również coraz więcej zaoszczędzić na wywozie śmieci (odpady drożeją).
Wystarczy tylko trochę chęci, czasu i pracy.

Więcej informacji na stronie producenta.

powrót